Bugün Dekasya sayfasında “Araba lastiği patlarsa ne yapılır” üzerine hazırladığımız içeriği sizlerle buluşturuyoruz.
Araba lastiği patlarsa ne yapılır?
Bursa’da sabahları Mudanya yoluna doğru giderken bazen aklımdan şu geçiyor: “Aslında araba kullanmak dediğimiz şey, dört lastiğin üstünde sürekli bir denge oyunu.” Bunu geçen yıl çok daha net anladım. Kötü bir çukur, biraz hız ve bir anda o tanıdık ses: patlayan lastik.
İlk anda insanın içi boşalıyor. Direksiyonun hafif sertleşmesi, aracın sağa sola çekmesi… O an “şimdi ne yapacağım?” sorusu kafanın içinde yankılanıyor. İşte bu yazıda tam da bunu konuşalım: Araba lastiği patlarsa ne yapılır?
Araba lastiği patlarsa ne yapılır? İlk saniyelerde yapılması gerekenler
Lastik patladığında en kritik şey panik yapmamak. Bunu söylemek kolay ama yaşayınca o kadar da basit olmadığını biliyorum. Yine de refleksler çok önemli.
Direksiyonu sabit tutmak
Patlama anında araç sağa ya da sola çekmeye başlar. Özellikle ön lastik patladıysa bu çok daha belirgindir. Yapılması gereken:
Direksiyonu sıkı ama sert olmayan bir şekilde tutmak
Ani kırmamak
Aracı şeritte tutmaya çalışmak
Bir arkadaşım Almanya’da otobanda benzer bir durum yaşamıştı. Onun anlattığı şey şuydu: “Direksiyonu bırakmadığın sürece araç seni korur.” Gerçekten de ilk refleks hayatta kalma refleksi gibi.
Gazdan ayağı yavaşça çekmek
En sık yapılan hata frene yüklenmek. Ama yüksek hızda lastik patladıysa fren yapmak aracı savurabilir.
Gazdan kontrollü şekilde çekilmelidir
Hız yavaşça düşmelidir
Motor freni kullanılabilir
Özellikle Avrupa’daki sürüş eğitimlerinde bu konu çok net öğretiliyor. Türkiye’de ise çoğu sürücü bunu maalesef deneyimle öğreniyor.
Araba lastiği patlarsa ne yapılır? Güvenli şekilde durma süreci
Aracın kontrolü sağlandıktan sonra ikinci aşama güvenli duruş.
Flaşörleri yakmak
Türkiye’de trafikte en kritik alışkanlıklardan biri bu. Ama hâlâ birçok kişi bunu unutuyor.
Dörtlü ikaz lambaları hemen açılmalı
Arkadaki sürücüler uyarılmalı
Özellikle Bursa-İzmir yolunda bunu çok net görürsünüz; bir araç durunca zincirleme risk oluşur.
Yavaşça emniyet şeridine geçmek
Eğer otoyoldaysanız:
Sağ şeride kontrollü şekilde geçin
Emniyet şeridine yönelin
Ani manevradan kaçının
Amerika’da Interstate sisteminde bu durum için özel “pull over zones” bile var. Türkiye’de ise çoğunlukla şerit disiplini sürücünün refleksine kalmış durumda.
Araba lastiği patlarsa ne yapılır? Araç tamamen durduktan sonra
İşin en rahat kısmı aslında burada başlıyor ama yine de dikkatli olmak gerekiyor.
Aracı güvenli konuma almak
Düz ve sert bir zemin tercih edilmeli
Vites P veya 1’e alınmalı (araca göre)
El freni çekilmeli
İsveç’te kış şartlarında bu süreç daha da kritik çünkü buz üzerinde lastik değişimi ayrı bir risk.
Reflektör koymak
Türkiye’de bu kısım genelde ihmal ediliyor ama aslında hayat kurtarıcı.
Aracın 30-50 metre gerisine reflektör konmalı
Otoyolda bu mesafe daha da artırılmalı
Bursa çevresinde özellikle gece Mudanya yolunda bu ihmal çok ciddi risk yaratıyor.
Araba lastiği patlarsa ne yapılır? Lastiği değiştirme süreci
Burada iş biraz teknikleşiyor ama aslında herkesin bilmesi gereken temel adımlar var.
Stepne ve ekipman kontrolü
Türkiye’de en çok karşılaşılan sorun: stepnenin havası yok.
Stepne düzenli kontrol edilmeli
Kriko sağlam olmalı
Bijon anahtarı araçta bulunmalı
ABD’de birçok sürücü run-flat lastik kullanıyor. Bu lastikler patlasa bile belli bir mesafe gidebiliyor. Türkiye’de ise hâlâ klasik sistem yaygın.
Bijonları gevşetmek
Araç kaldırılmadan önce:
Bijonlar yarım tur gevşetilir
Araç kriko ile kaldırılır
Tamamen sökülür
Burada dikkat edilmesi gereken şey aracın sabit olması.
Stepnenin takılması
Yeni lastik yerine takılır
Bijonlar çapraz şekilde sıkılır
Araç yavaşça indirilir
Almanya’da bu işlem çoğu zaman profesyonel yol yardım ekipleri tarafından yapılır. Türkiye’de ise sürücünün kendi müdahalesi daha yaygındır.
Araba lastiği patlarsa ne yapılır? Küresel farklılıklar
Bu konuyu farklı ülkelerle kıyaslamak çok ilginç.
Türkiye
Sürücü çoğunlukla kendi değiştirir
Yol yardımı bekleme süresi değişkendir
Stepne kullanımı hâlâ yaygın
Bursa’da özellikle sanayi bölgelerinde bu işlemi 15 dakikada yapan ustalar görmek mümkün.
Almanya
ADAC yol yardım sistemi çok güçlü
Sürücülerin büyük kısmı müdahale etmez
Güvenlik ön plandadır
Bir arkadaşım Berlin’de “lastik patladı” dediğinde, araç çekiciyle alınmıştı. Türkiye’de bu biraz lüks sayılır.
ABD
Uzun yol kültürü nedeniyle hazırlık önemlidir
Birçok araçta run-flat lastik vardır
Highway patrol desteği yaygındır
Özellikle Texas gibi eyaletlerde yollar uzun olduğu için sürücüler daha donanımlıdır.
Japonya
Teknik servis ağı çok hızlıdır
Sürücü müdahalesi minimumdur
Güvenlik standartları yüksektir
Araba lastiği patlarsa ne yapılır? Türkiye’de sık yapılan hatalar
Bu konuyu sahada gözlemlediğimde birkaç tekrar eden hata görüyorum.
Frene sert basmak
En tehlikeli reflekslerden biri. Araç savrulabilir.
Aracı aniden sağa kırmak
Özellikle yüksek hızda bu ciddi kazalara neden olabilir.
Yedek lastik kontrol etmemek
Stepnesi havasız olan o kadar çok araç var ki…
Araba lastiği patlarsa ne yapılır? Önlem almak
Aslında en önemli kısım burası.
Düzenli lastik kontrolü
Diş derinliği kontrol edilmeli
Basınç ayda en az bir kez ölçülmeli
Yol şartlarını okumak
Bursa gibi şehirlerde çukur ve bozuk asfalt ciddi risk yaratıyor.
Uzun yol öncesi kontrol
Türkiye’de tatil dönemlerinde lastik patlamaları ciddi artış gösteriyor.
Son düşünce
Araba lastiği patlarsa ne yapılır? sorusu aslında sadece teknik bir konu değil. Biraz refleks, biraz hazırlık, biraz da soğukkanlılık işi. Bursa’dan İstanbul’a, Berlin’den Tokyo’ya kadar değişmeyen tek şey şu: lastik patladığında aracın değil, sürücünün sakinliği belirleyici oluyor.
Dekasya ekibi olarak “Araba lastiği patlarsa ne yapılır” hakkındaki bu içeriğin sizler için değerli olduğunu umuyoruz. Görüşmek üzere!